De aanname dat men alleen maar gratis dienstverlening wil is steeds meer ingeburgerd en geaccepteerd. Dienstverleners – of het nu kranten zijn of e-mailproviders – wurmen zich in bochten om hun diensten gratis aan te bieden door elders of op andere gebieden inkomsten te genereren. Iemand moet tenslotte voor de kosten opdraaien. Niets is gratis. Nu niet, in de toekomst niet en ook nooit geweest.
Is de ruileconomie een alternatief? Ja. Niet origineel, maar wel een beproefd concept. Voordat men het sjouwen met schapen en varkens zat werd en het universele middel geld bedacht, was deze vorm van handel wijd verspreid. Uiteindelijk bleek een portemonnee met munten en briefjes handiger dan schapen en zakken graan, dus is het uitgestorven. Met makkelijk (over)draagbare producten of diensten, staat niets een revival van oude gebruiken in de weg. Digitale diensten bijvoorbeeld. Of een mooie foto. Hiermee is het ook direct niet meer gratis. Toch is dit niet makkelijk voor en krant. Met iedere lezer moet een aparte afspraak gemaakt worden, etc.. De kosten zijn al snel hoger dan de opbrengsten.
Dan noodzaak. Wanneer iemand een absolute noodzaak heeft, is er een prijs. Niet al te lang geleden overkwam het mijzelf, een klassieker. Je bent een paar dagen bezig aan een document, slaat het keurig iedere keer op – op een USB-stick – maar vergeet iedere wijziging ook op een andere locatie op te slaan. Stick gaat opeens zonder reden kapot en dan zit je. Er zijn talloze goede synchronisatieopties op het web te vinden, dus daar maak ik dan ook graag gebruik van – gratis. Vreemd. Ik heb een duidelijke behoefte en aangezien ik nu gemerkt heb hoe vervelend dataverlies is, ben ik ook eerder geneigd om iets uit te geven om een dergelijk fiasco te voorkomen in de toekomst. Dat hoeft niet gelijk veel te zijn, maar als het goed werkt – dat wil zeggen: weinig downtime, overal te gebruiken, veilig, voor alle bestandstypen, niet te weinig opslagruimte – dan kunnen daar best wat euro’s of dollars tegenover staan.
Iets wat men alleen wil afnemen als het gratis is, heeft dus weinig toegevoegde waarde. Als de toegevoegde waarde aanwezig is, is men namelijk per definitie eerder bereid er iets tegenover te stellen.
